Năm 2026 tiếp tục ghi nhận nhiều thay đổi quan trọng trong chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH) nhằm mở rộng diện bao phủ, tăng quyền lợi cho người lao động và hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội. Những quy định này được triển khai trên cơ sở Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Luật số 41/2024/QH15) cùng các văn bản hướng dẫn thi hành và một số chính sách mới được ban hành trong năm 2026.
Nếu doanh nghiệp, bộ phận nhân sự hoặc người lao động chưa cập nhật kịp thời, rất dễ phát sinh sai sót trong việc đóng BHXH, hưởng chế độ hoặc thực hiện các thủ tục liên quan. Dưới đây là những điểm mới nổi bật nhất về bảo hiểm xã hội năm 2026.
1. Mở rộng thêm nhiều đối tượng tham gia BHXH bắt buộc
Một trong những thay đổi quan trọng là mở rộng phạm vi người tham gia BHXH bắt buộc, góp phần tăng độ bao phủ an sinh xã hội.
Một số nhóm đối tượng đáng chú ý gồm:
- Chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh.
- Người quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã không hưởng tiền lương.
- Người lao động làm việc không trọn thời gian nhưng đáp ứng điều kiện theo luật.
- Một số trường hợp làm việc theo thỏa thuận nhưng có bản chất là quan hệ lao động.
Việc mở rộng này giúp nhiều người lao động trước đây chưa thuộc diện tham gia được bảo đảm quyền lợi về hưu trí, thai sản, ốm đau và tử tuất.
2. Điều kiện hưởng lương hưu chỉ cần từ 15 năm đóng BHXH
Đây là điểm mới được nhiều người lao động quan tâm nhất.
Theo quy định hiện hành:
- Người lao động chỉ cần đóng BHXH từ đủ 15 năm (thay vì 20 năm như trước) và đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định sẽ có cơ hội được hưởng lương hưu hàng tháng.
Chính sách này giúp:
- Người tham gia BHXH muộn vẫn có cơ hội hưởng lương hưu.
- Giảm tình trạng rút BHXH một lần.
- Khuyến khích người lao động tiếp tục tham gia BHXH lâu dài.
3. BHXH tự nguyện được bổ sung thêm quyền lợi
Bảo hiểm xã hội tự nguyện không còn chỉ có chế độ hưu trí và tử tuất.
Theo quy định mới, người tham gia BHXH tự nguyện đủ điều kiện còn được hưởng chế độ thai sản với mức hỗ trợ theo quy định của Luật BHXH 2024.
Ngoài ra, người tham gia vẫn có thể lựa chọn linh hoạt các phương thức đóng như:
- Đóng hàng tháng.
- Đóng 3 tháng.
- Đóng 6 tháng.
- Đóng 12 tháng.
- Đóng một lần cho nhiều năm về sau (theo điều kiện luật định).
4. Quy định về hưởng BHXH một lần được điều chỉnh
Luật BHXH mới tiếp tục siết chặt việc hưởng BHXH một lần nhằm khuyến khích người lao động bảo lưu thời gian đóng để hưởng lương hưu.
Một số trường hợp vẫn được giải quyết hưởng BHXH một lần theo quy định, tuy nhiên điều kiện áp dụng đã được quy định rõ hơn đối với từng nhóm người lao động và thời điểm tham gia BHXH.
5. Tăng quyền lợi đối với chế độ thai sản
Các quy định về thai sản trong năm 2026 tiếp tục được hoàn thiện.
Một số điểm đáng chú ý:
- Người tham gia BHXH bắt buộc được hưởng mức trợ cấp thai sản theo tiền lương đóng BHXH.
- Người tham gia BHXH tự nguyện đủ điều kiện cũng được hưởng chế độ thai sản theo quy định mới.
- Một số quyền lợi của lao động nam khi vợ sinh con được mở rộng theo các quy định mới áp dụng từ năm 2026.
6. Điều chỉnh mức đóng BHXH theo mức lương tối thiểu mới
Khi mức lương tối thiểu vùng được điều chỉnh trong năm 2026, mức đóng BHXH của nhiều doanh nghiệp và người lao động cũng thay đổi tương ứng.
Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến:
- Mức đóng BHXH hàng tháng.
- Mức hưởng chế độ thai sản.
- Tiền ốm đau.
- Trợ cấp tai nạn lao động.
- Lương hưu sau này.
7. Điều chỉnh lương hưu và trợ cấp BHXH từ tháng 7/2026
Một chính sách đáng chú ý trong năm 2026 là việc điều chỉnh tăng 8% mức lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng đối với nhiều nhóm đối tượng theo quy định của Chính phủ.
Việc điều chỉnh nhằm cải thiện thu nhập cho người nghỉ hưu trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng.
8. Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi thực hiện BHXH năm 2026?
Để tránh vi phạm và đảm bảo quyền lợi cho người lao động, doanh nghiệp nên:
- Rà soát lại toàn bộ lao động thuộc diện tham gia BHXH.
- Cập nhật mức lương đóng theo quy định mới.
- Kiểm tra hợp đồng lao động và đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
- Thực hiện kê khai, điều chỉnh hồ sơ BHXH đúng thời hạn.
- Theo dõi các văn bản hướng dẫn mới từ cơ quan BHXH.
Việc tuân thủ đúng quy định không chỉ giúp doanh nghiệp tránh xử phạt mà còn nâng cao uy tín trong quản trị nhân sự.
9. Một số câu hỏi thường gặp
Bảo hiểm xã hội năm 2026 có gì mới?
Năm 2026 có nhiều thay đổi như mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, điều chỉnh mức đóng theo lương tối thiểu, bổ sung quyền lợi cho BHXH tự nguyện, cập nhật chế độ thai sản và điều chỉnh lương hưu theo quy định mới.
Đóng BHXH bao nhiêu năm thì được hưởng lương hưu?
Theo Luật BHXH 2024 đang áp dụng, người lao động đủ tuổi nghỉ hưu và có từ 15 năm đóng BHXH trở lên sẽ đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định.
Người tham gia BHXH tự nguyện có được hưởng thai sản không?
Có. Theo quy định mới, người tham gia BHXH tự nguyện đủ điều kiện sẽ được hưởng chế độ thai sản theo Luật BHXH 2024.
Như vậy năm 2026 đánh dấu nhiều thay đổi quan trọng trong chính sách bảo hiểm xã hội với mục tiêu mở rộng diện bao phủ và nâng cao quyền lợi cho người dân. Từ việc giảm số năm đóng BHXH để hưởng lương hưu, bổ sung chế độ thai sản cho người tham gia BHXH tự nguyện đến việc mở rộng đối tượng tham gia và điều chỉnh mức đóng, các quy định mới đều có tác động trực tiếp đến cả người lao động và doanh nghiệp.
Để đảm bảo quyền lợi cũng như tuân thủ đúng quy định pháp luật, doanh nghiệp nên thường xuyên cập nhật chính sách BHXH mới, rà soát hồ sơ lao động và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng bảo hiểm theo quy định hiện hành.
Để lại một phản hồi