Hợp đồng nguyên tắc và hợp đồng kinh tế khác nhau thế nào?

Trong hoạt động kinh doanh, việc sử dụng hợp đồng phù hợp là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp kiểm soát rủi ro và đảm bảo quyền lợi pháp lý. Tuy nhiên, nhiều trường hợp vẫn nhầm lẫn giữa hợp đồng nguyên tắc và hợp đồng kinh tế do có sự tương đồng về hình thức và mục đích sử dụng. Việc hiểu rõ sự khác nhau giữa hai loại hợp đồng này sẽ giúp doanh nghiệp, cá nhân có lựa chọn đúng, phù hợp để tối ưu hiệu quả hợp tác và hạn chế tranh chấp xảy ra. Cùng BHXH tìm hiểu thông tin ngay dưới đây.

Hợp đồng nguyên tắc và hợp đồng kinh tế.

1. Khái niệm hợp đồng nguyên tắc và hợp đồng kinh tế

Hiểu đúng khái niệm hợp đồng nguyên tắc và hợp đồng kinh tế là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp xây dựng quan hệ hợp tác hiệu quả. Tuy nhiên, trên thực tế, hai loại hợp đồng này thường bị nhầm lẫn do có nhiều điểm tương đồng về hình thức.

1.1. Hợp đồng nguyên tắc

Hợp đồng nguyên tắc: được hiểu là thỏa thuận giữa các bên nhằm thiết lập các nguyên tắc chung làm cơ sở cho việc thực hiện các giao dịch trong tương lai. Nội dung của hợp đồng thường mang tính khung, định hướng và chưa đi sâu vào chi tiết từng giao dịch cụ thể.

Ví dụ hợp đồng nguyên tắc:

• Thỏa thuận nguyên tắc; 
• Hợp đồng nguyên tắc bán hàng; 
• Hợp đồng nguyên tắc đại lý;
• …

Trên thực tế, pháp luật không có định nghĩa thế nào là hợp đồng nguyên tắc. Bản chất hợp đồng nguyên tắc cũng là 1 loại hợp đồng kinh tế và tên gọi này xuất phát từ Pháp lệnh hợp đồng kinh tế 1989 (nay đã hết hiệu lực).

1.2. Hợp đồng kinh tế

Hợp đồng kinh tế: (còn gọi là hợp đồng thương mại) là các thỏa thuận trong lĩnh vực kinh doanh, thương mại nhằm mục đích tìm kiếm lợi nhuận thông qua các hoạt động kinh doanh (mua bán, gia công, hợp tác…). Hợp đồng kinh tế hiện nay thường có tên gọi cụ thể theo nội dung hợp đồng. 

Ví dụ về hợp đồng kinh tế:

• Hợp đồng cho thuê xe; 
• Hợp đồng vay vốn; 
• Hợp đồng mua bán vật liệu xây dựng;
• Hợp đồng đào tạo lập trình viên;
• Hợp đồng tư vấn pháp lý
• …

2. Hợp đồng nguyên tắc và hợp đồng kinh tế khác nhau thế nào

Sự khác nhau giữa hợp đồng nguyên tắc và hợp đồng kinh tế.

Để đảm bảo lựa chọn đúng loại hợp đồng phù hợp trong giao dịch hợp tác kinh doanh, doanh nghiệp cần nắm rõ sự khác nhau giữa hợp đồng nguyên tắc và hợp đồng kinh tế.

2.1. Điểm giống nhau

Hợp đồng nguyên tắc và hợp đồng kinh tế có các điểm giống nhau bao gồm:

• Đều là sự thỏa thuận giữa các bên nhằm xác lập quyền và nghĩa vụ trong hoạt động kinh doanh;
• Có giá trị pháp lý khi đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định;
• Hợp đồng là căn cứ để giải quyết tranh chấp khi phát sinh.

2.2. Sự khác nhau giữa hợp đồng nguyên tắc và hợp đồng kinh tế

Thông tin trong bảng dưới sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn sự khác nhau giữa hợp đồng nguyên tắc và hợp đồng kinh tế.

Tiêu chí	Hợp đồng nguyên tắc	Hợp đồng kinh tế
Bản chất pháp lý	Mang tính định hướng, là cơ sở để ký kết các hợp đồng cụ thể sau này	Là hợp đồng cụ thể, điều chỉnh trực tiếp quyền và nghĩa vụ của các bên
Nội dung hợp đồng	Nội dung chung, quy định các nguyên tắc hợp tác, phương thức giao dịch, điều kiện thanh toán.	Nội dung chi tiết về đối tượng, số lượng, giá trị, thời gian thực hiện.
Phạm vi áp dụng	Áp dụng cho nhiều giao dịch trong một khoảng thời gian	Áp dụng cho từng giao dịch cụ thể
Tính linh hoạt	Linh hoạt, dễ điều chỉnh khi phát sinh giao dịch	Hợp đồng kinh tế: Ít linh hoạt hơn do đã quy định cụ thể các điều khoản
Tính phù hợp	Hai bên có quan hệ hợp tác lâu dài;Giao dịch diễn ra thường xuyên;Cần thiết lập khung pháp lý chung.	Giao dịch mang tính riêng lẻ;Cần quy định chi tiết về nghĩa vụ và trách nhiệm;Giá trị giao dịch lớn hoặc có tính ràng buộc cao.

3. Không còn sử dụng tên gọi hợp đồng kinh tế trong các thỏa thuận hợp tác 

Hợp đồng kinh tế được giao kết dưới tên gọi cụ thể theo nội dung giao dịch.

Hiện nay, khái niệm “Hợp đồng kinh tế” đã không còn được sử dụng trong các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành (đặc biệt sau khi Pháp lệnh Hợp đồng kinh tế 1989 hết hiệu lực). Thay vào đó, các thỏa thuận kinh doanh được điều chỉnh chủ yếu bởi Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Thương mại 2005 dưới các tên gọi cụ thể theo nội dung giao dịch như:

• Hợp đồng mua bán hàng hóa;
• Hợp đồng dịch vụ;
• Hợp đồng hợp tác;
• Hợp đồng xuất khẩu/nhập khẩu
• …

>>> Xem thêm: phần mềm hợp đồng điện tử, ký hợp đồng online

Như vậy, khi nắm được đặc điểm và hiểu rõ hợp đồng nguyên tắc và hợp đồng kinh tế khác nhau thế nào sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn đúng loại hợp đồng phù hợp với từng tình huống cụ thể. Việc chủ động xây dựng hệ thống hợp đồng chặt chẽ sẽ là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp phát triển bền vững và hạn chế tối đa rủi ro pháp lý.