Ký số trên điện thoại có an toàn hơn USB Token?

Bên cạnh hình thức chữ ký số truyền thống sử dụng USB Token, các giải pháp ký số từ xa trên điện thoại đang ngày càng được nhiều tổ chức và cá nhân lựa chọn nhờ tính linh hoạt và tiện lợi. Tuy nhiên, không ít người dùng vẫn băn khoăn liệu ký số trên điện thoại có thực sự an toàn hơn USB Token hay không? Bài viết dưới đây BHXH sẽ giúp bạn hiểu rõ ưu điểm, hạn chế của từng hình thức và đưa ra lựa chọn phù hợp với nhu cầu sử dụng.

1. Ký số trên điện thoại và USB Token là gì?

Ký số bằng USB Token.

Trong quá trình chuyển đổi số, chữ ký số đã trở thành công cụ không thể thiếu đối với doanh nghiệp và cá nhân khi thực hiện các giao dịch điện tử như khai thuế, nộp bảo hiểm xã hội, ký hợp đồng điện tử hay thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến. Ký số trên điện thoại và USB token là hình thức ký số phổ biến được sử dụng hiện nay. 

1.1. Ký số bằng USB Token

USB Token (hay chữ ký số USB Token) là thiết bị phần cứng chứa cặp khóa mật mã (khóa công khai và khóa bí mật) của người sử dụng chữ ký số. Khi thực hiện ký số điện tử, người dùng cần cắm USB Token vào máy tính và nhập mã PIN để xác thực.

Đây là hình thức chữ ký số đã được sử dụng phổ biến tại Việt Nam trong nhiều năm và hiện vẫn được nhiều doanh nghiệp lựa chọn.

1.2. Ký số trên điện thoại (chữ ký số từ xa)

Ký số trên điện thoại thường được triển khai dưới hình thức chữ ký số từ xa (Remote Signing hoặc Cloud Signing) là giải pháp ký số dựa trên công nghệ điện toán đám mây, cho phép bạn ký duyệt tài liệu, hợp đồng, hay văn bản hành chính mọi lúc, mọi nơi ngay trên thiết bị di động. Khóa bí mật của người dùng được lưu trữ an toàn trên hệ thống phần cứng bảo mật chuyên dụng của nhà cung cấp dịch vụ thay vì lưu trên thiết bị USB.

Hình thức ký số này áp dụng phương thức xác thực mạnh (như mật khẩu một lần – OTP, sinh trắc học) chống giả mạo, người dùng chỉ cần sử dụng ứng dụng trên điện thoại để xác thực giao dịch và thực hiện ký số mọi lúc, mọi nơi có kết nối internet. 

2. Ký số trên điện thoại có an toàn hơn USB Token không?

Để làm rõ ký số trên điện thoại có thực sự an toàn hơn USB Token hay không, ta xét về công nghệ – khả năng bảo mật và khả năng giám sát giao dịch của hai loại chữ ký số này.

a. Về công nghệ – khả năng bảo mật

Về công nghệ bảo mật hiện nay, chữ ký số từ xa trên điện thoại được đánh giá có nhiều lớp bảo vệ hơn so với USB Token truyền thống.

Xét về khả năng bảo vệ khóa bí mật:

• Đối với USB Token, khóa bí mật được lưu trong thiết bị vật lý mà người dùng trực tiếp quản lý. Mặc dù được bảo mật bằng mã PIN nhưng vẫn tồn tại một số rủi ro như: làm mất USB Token; bị đánh cắp thiết bị; quên mã PIN; hư hỏng do va đập hoặc lỗi phần cứng.
• Đối với chữ ký số từ xa, khóa bí mật được lưu trữ trong hệ thống bảo mật chuyên dụng đạt các tiêu chuẩn an toàn cao. Người dùng không cần mang theo thiết bị vật lý nên giảm đáng kể nguy cơ mất mát hoặc thất lạc khóa ký.

Xét về xác thực đa lớp:

Trước khi thực hiện ký số bằng chữ ký số trên điện thoại người dùng thường phải trải qua các bước xác thực, đây là thiết lập cơ chế xác thực nhiều lớp. Đây là một trong những ưu điểm nổi bật của ký số trên điện thoại. 

 như:

• Đăng nhập tài khoản;
• Nhập mật khẩu;
• Xác thực OTP;
• Xác thực sinh trắc học (vân tay hoặc nhận diện khuôn mặt);
• Xác nhận giao dịch trên ứng dụng di động.

Ngược lại, USB Token thường chỉ yêu cầu nhập mã PIN để thực hiện ký.

Nhờ cơ chế xác thực đa lớp, nguy cơ bị lợi dụng hoặc giả mạo chữ ký số được giảm thiểu đáng kể.

Xét về rủi ro từ thiết bị đầu cuối:

• Đối với ký số trên điện thoại, nhiều giải pháp hiện nay áp dụng quy trình xác thực độc lập giữa hệ thống ký và thiết bị sử dụng, giúp tăng cường khả năng bảo vệ giao dịch điện tử.
• Đối với ký số bằng USB Token phụ thuộc hoàn toàn vào máy tính sử dụng. Nếu máy tính nhiễm mã độc hoặc bị tấn công mạng, nguy cơ lộ thông tin hoặc bị khai thác trái phép có thể gia tăng.

b. Khả năng quản lý và giám sát giao dịch

Đối với ký số trên điện thoại (có nền tảng ký số từ xa):

Nền tảng ký số từ xa thường cung cấp tính năng:

• Theo dõi lịch sử ký;
• Thông báo giao dịch theo thời gian thực;
• Quản lý người dùng tập trung;
• Cảnh báo các giao dịch bất thường.

Điều này giúp doanh nghiệp và cá nhân dễ dàng kiểm soát việc sử dụng chữ ký số hơn so với USB Token truyền thống.

Đối với ký số bằng USB Token:

Mặc dù ký số trên điện thoại có nhiều lợi thế về bảo mật và tính linh hoạt, USB Token vẫn được nhiều doanh nghiệp lựa chọn nhờ:

• Không phụ thuộc vào kết nối internet khi lưu trữ khóa bí mật;
• Dễ triển khai đối với doanh nghiệp đã sử dụng lâu năm;
• Phù hợp với một số hệ thống chuyên biệt yêu cầu ký trực tiếp trên máy tính;
• Người dùng có thể tự quản lý thiết bị ký.

c. Kết luận

Có thể thấy ký số trên điện thoại có công nghệ – khả năng bảo mật và khả năng quản lý giám sát giao dịch chiếm ưu thế hơn. Ký số trên điện thoại, không chỉ có bảo mật đa lớp, rủi ro từ thiết bị đầu cuối cũng được kiểm soát tốt hơn đặc biệt là khả năng quản lý và giám sát giao dịch được đánh giá cao.

>>> Xem thêm: dịch vụ chữ ký số, ký nháy là gì

3. Doanh nghiệp nên lựa chọn hình thức ký số nào?

Doanh nghiệp nên chọn hình thức ký số nào?

Trên thực tế việc lựa chọn hình thức ký số trên điện thoại hay ký số bằng USB Token không chỉ phụ thuộc vào việc an toàn, bảo mật mà còn phụ thuộc vào các yếu tố khác như: nhu cầu ký số nhiều hay ít; quy trình ký duyệt của từng doanh nghiệp; mô hình doanh nghiệp tập chung hay phân tán; chi phí sử dụng, tốc độ ký số của mỗi hình thức ký số.

Đối với các doanh nghiệp thường xuyên thực hiện giao dịch điện tử, làm việc từ xa hoặc cần nhiều người cùng tham gia quy trình ký duyệt, chữ ký số từ xa trên điện thoại là giải pháp phù hợp nhờ:

• Ký mọi lúc, mọi nơi;
• Không cần mang theo USB Token;
• Quản lý tập trung;
• Tăng cường bảo mật bằng xác thực đa yếu tố.

Trong khi đó, doanh nghiệp có nhu cầu ký số cố định tại văn phòng và quy trình làm việc đơn giản vẫn có thể tiếp tục sử dụng USB Token nếu đáp ứng yêu cầu quản lý và bảo mật nội bộ.

Đặc biệt, hiện nay nhiều nhà cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số như Công ty Phát triển Công nghệ Thái Sơn (ECA) đã triển khai các giải pháp chữ ký số từ xa đáp ứng quy định pháp luật về giao dịch điện tử, giúp doanh nghiệp và cá nhân thực hiện ký số thuận tiện, an toàn bằng hình thức ký số USB Token và cả điện thoại di động.

Có thể thấy, ký số trên điện thoại không chỉ mang lại sự thuận tiện mà còn được đánh giá cao về tính bảo mật nhờ công nghệ lưu trữ khóa tập trung, xác thực đa lớp và khả năng quản lý giao dịch theo thời gian thực. So với USB Token truyền thống, chữ ký số từ xa giúp giảm thiểu nhiều rủi ro liên quan đến việc mất thiết bị hoặc lộ khóa bí mật. Tuy nhiên, mỗi hình thức ký số đều có những ưu điểm những hạn chế riêng, phù hợp với từng nhu cầu sử dụng khác nhau. Doanh nghiệp cần căn cứ vào nhu cầu và tài nguyên thực tế để có thể lựa chọn hình thức ký số phù hợp.